Najnowsze artykuły, ściągi i pomoce ekonomiczne. Baza - uczelnie i szkoły wyższe.

Strefa Licealisty
 Bankowość

BANKOWOŚĆ

PIENIĄDZ – powszechnie akceptowany środek płatniczy, którego zdolność do zapłaty jest nieograniczona; spełnia funkcje: środka wymiany (cyrkulacji), miernika wartości produktów i usług (jednostka obrachunkowa), środka płatniczego, środka tezauryzacji (przechowywania bogactwa)

PODAŻ PIENIĄDZA – zasoby pieniężne, które znajdują się w posiadaniu społeczeństwa danego kraju. Zasoby te można podzielić na:
M0 – najwyższy stopień płynności i najniższy dochodowości, tzw. baza monetarna; obejmuje gotówkę w obiegu pozabankowym i rezerwy banków komercyjnych i banku centralnego, pieniądz „wielkiej mocy”, gdyż w procesie kreacji następuje jego zwielokrotnienie
M1 – depozyty bieżące gospodarstw domowych, przedsiębiorstw i innych instytucji oraz gotówka w obiegu (bez kas banków); podaż pieniądza w wąskim znaczeniu
M2 – składniki M1 + depozyty terminowe gospodarstw domowych, przedsiębiorstw i innych instytucji
M3 – najniższa płynność i najwyższa dochodowość; składniki M2 + operacje z przyrzeczeniem odkupu oraz dłużne papiery wartościowe

POPYT NA PIENIĄDZ – zapotrzebowanie na pieniądz

POPYT TRANSAKCYJNY – zgłaszany w celu realizacji przewidywanych zakupów produktów i usług

POPYT OSTROŻNOŚCIOWY – wynika z dążenia do posiadania pieniądza dla realizowania nieoczekiwanych, wcześniej nieplanowanych zakupów produktów i usług

POPYT SPEKULACYJNY – wynika z chęci posiadania pieniądza celem powiększenia posiadanego dochodu i majątku

BANKOWOŚĆ- nauka o przedsiębiorstwie bankowym i jego otoczeniu. Zajmuje się m.in. zagadnieniami związanymi z funkcjonowaniem systemu bankowego, produktów i operacji bankowych, zarządzania ryzykiem bankowym.

BANKOWOŚĆ DETALICZNA – usługi świadczone przez banki komercyjne tylko osobom fizycznym, obejmujące prowadzenie rachunków bieżących, depozytowych i oszczędnościowych, wydawanie kart kredytowych, udzielanie kredytów i świadczenie usług inwestycyjnych.

BANK – instytucja komercyjna przechowująca na rachunkach pieniądze osób fizycznych i instytucji, udzielająca pożyczek, dokonująca wymiany walut, kredytująca przedsiębiorstwa i oferująca inne usługi finansowe

BANK CENTRALNY – bank kontrolujący system bankowy oraz podaż pieniądza w danym kraju

BANKIER – osoba będąca właścicielem banku lub wyższy urzędnik banku

BANK KOMERCYJNY – bank świadczący usługi finansowe, np. prowadzący rachunki oszczędnościowe i udzielający kredytów osobom fizycznym i przedsiębiorcom

BANK NARODOWY – bank będący własnością państwa lub kontrolowany przez państwo, działający jako bank wdrażający politykę pieniężną rządu

BANK ŚWIATOWY – jedno z największych na świecie źródeł finansowania krajów słabiej rozwiniętych. Składa się z 5 organizacji: Międzynarodowe Stowarzyszenie Rozwoju, Międzynarodowy Bank Odbudowy i Rozwoju, Międzynarodowa Korporacja Finansowa, Agencja Międzynarodowych Gwarancji Inwestycji oraz Międzynarodowe Centrum Rozstrzygania Sporów z tytułu Rozliczania Inwestycji. Obecnie należy do niego ponad 180 państw członkowskich, a siedzibą centrali jest Waszyngton. Obecnymi priorytetami są edukacja, zdrowie i wyżywienie w krajach będących największym ekonomicznie wyzwaniem dla świata.

BANKOWA STOPA BAZOWA – podstawowa stopa procentowa, na podstawie której bank wylicza aktualną stopę procentową dla pożyczek udzielanych swoim klientom

STOPA PROCENTOWA - stosunek sumy pieniędzy płaconej za użytkowanie wypożyczonego kapitału pieniężnego w określonym okresie czasu do wielkości tego kapitału. Rozróżniamy stałą i zmienną stopę procentową. Przy ustalaniu stopy procentowej musi być uwzględniona stopa inflacji.

BAZOWA STOPA PROCENTOWA – stopa procentowa, po której bank centralny udziela pożyczek innym bankom, te zaś, na jej podstawie, obciążają swoich klientów.

NOMINALNA STOPA PROCENTOWA – stopa procentowa taka, jak podano, bez korygowania ze względu na procent składany lub inflację

STOPA REDYSKONTOWA - określa cenę, po jakiej bank centralny skupuje weksle od banków komercyjnych. Wcześniej weksle te zostały nabyte przez banki komercyjne od swoich klientów. Stopa redyskontowa NBP to jedna z podstawowych stóp procentowych w Polsce, jej poziom ustalany jest przez RPP.

STOPA LOMBARDOWA - określa najwyższy poziom oprocentowania kredytów udzielanych przez bank centralny bankom komercyjnym pod zastaw papierów wartościowych (tzw. kredyty lombardowe). Cena pieniądza na rynku międzybankowym może przekroczyć poziom stopy lombardowej, ale zdarza się to tylko w momentach, gdy banki gwałtownie potrzebują pieniędzy. Stopa lombardowa NBP to jedna z podstawowych stóp procentowych w Polsce, jej poziom ustalany jest przez RPP.

STOPA REFERENCYJNA (interwencyjna, repo) - określa minimalną cenę, po jakiej bank centralny organizuje operacje otwartego rynku na rynku międzybankowym. Operacje otwartego rynku polegają na zakupie bądź sprzedaży przez bank centralny krótkoterminowych papierów wartościowych w celu przywrócenia równowagi na rynku. Stopa referencyjna jest to podstawowa stopa procentowa w Polsce, jest ustalana przez RPP.

CZEK – weksel wystawiony na bankiera, płatny na żądanie

CZEK GOTÓWKOWY – czek niezakreślony, który beneficjent może zrealizować w oddziale banku, gdzie został wystawiony

CZEK IN BLANCO – podpisany czek, na którym nie ma wpisanej sumy płatności

CZEK KROSOWANY (ZAKREŚLONY, ROZRACHUNKOWY) – czek z dwiema liniami w poprzek, co oznacza, że może być jedynie złożony w banku do rozrachunku, ale nie wymieniony na gotówkę

FAKTORING – sprzedaż długu stronie trzeciej (firmie factoringowej) z dyskontem. Usługa factoringowa może być z regresem, kiedy dostawca ponosi ryzyko niespłacenia zadłużenia, lub bez regresu, wtedy ryzyko ponosi pośrednik.

FAKTORING NALEŻNOŚCI – wykup należności z dyskontem w celu uzyskania zysków po ich ściągnięciu

FAKTORING ZADŁUŻENIA – przedsięwzięcie polegające na wykupie długów z dyskontem. Agent zbiera długi firmy przypadające do zapłaty i płaci kredytodawcy zawczasu część sumy, która ma być uregulowana, tym sposobem „kupuje” dług.

GWARANCJA BANKOWA – podjęte wobec zagranicznego nabywcy zobowiązanie ze strony banku zapłacenia należności za dostarczone towary, jeżeli nabywca tego nie uczyni.

KAPITALIZACJA ODSETEK – dodawanie kwoty odsetek kapitału do kapitału przy spłatach pożyczki

KARTA BANKOWA – plastikowa karta wystawiana przez bank i akceptowana przez kupców przy płatnościach za transakcje. Najpowszechniejszymi typami są karty kredytowe i debetowe.

KARTA DEBETOWA – karta wydawana przez bank lub instytucję finansową, akceptowana przez kupców jako zapłata za transakcje. W odróżnieniu od procedury stosowanej przy kartach kredytowych, wartość zakupu odpisuje się, podobnie jak dla czeków, od rachunku posiadacza wtedy, kiedy transakcja ma miejsce.

KARTA KREDYTOWA – karta wydana przez bank lub instytucję finansową, która służy do dokonywania płatności. Właściciel karty jest zobowiązany do zwrotu tak wydanej kwoty wystawcy karty.

KREDYT – układ finansowy między sprzedawcą a nabywcą towarów lub usług, w którym nabywca może zakupić wymagane dobra, lecz zapłaci w późniejszym terminie

KREDYT ODNAWIALNY – udogodnienie kredytowe, które umożliwia kredytobiorcy dowolne zaciąganie i spłatę długów w ramach ogólnego limitu kredytowego przez określony czas

LEASING – metoda nabywania dzierżawionych dóbr. Kupujący płaci raty obejmujące proporcjonalną spłatę kapitału oraz umówione odsetki. Po zapłaceniu ostatniej raty prawo własności jest przenoszone na kupującego. Często stosowany do finansowania zakupów pojazdów, gdyż umożliwia pełne odpisy ponoszonych kosztów.

LEASING OPERACYJNY – polega na czasowym przekazaniu w użytkowanie dobra inwestycyjnego. Czas ten jest z reguły krótszy niż okres normatywnego zużycia leasingowanej rzeczy. Korzystający może mieć zagwarantowane w umowie leasingu prawo sprzedaży na jego rzecz przedmiotu leasingu po zakończeniu umowy.

LEASING FINANSOWY - polega na oddaniu rzeczy w użytkowanie, w zamian za raty leasingowe. Przedmiot leasingu jest własnością finansującego, amortyzuje go korzystający, natomiast przeniesienie tytułu własności może być zagwarantowane w umowie. Firma zwiększa więc wartość swojego majątku nie ponosząc dodatkowych kosztów po zakończeniu umowy, a zwiększona forma amortyzacji pozwala regulować jej koszty i dochody.

LOKATA TERMINOWA - umowa między bankiem a klientem dotycząca lokowania środków pieniężnych zawierana na czas określony. Bank zobowiązuje się wypłacić kapitał wraz z odsetkami na koniec okresu umowy.

LOKATA DYNAMICZNA - umowa z bankiem dotycząca lokowania środków, z której klient może się wycofać przed końcem okresu trwania tej umowy bez niebezpieczeństwa utraty odsetek. W zamian za korzystanie z twoich pieniędzy bank zobowiązuje się wypłacać odsetki. Wkłady te są zwykle niżej oprocentowane niż w lokacie terminowej.

LOKATA RENTIERSKA - umowa między klientem a bankiem dotycząca lokowania środków pieniężnych na okres długoterminowy, polegająca na tym, że bank wypłaca odsetki od wkładu w regularnych odstępach czasu

DEPOZYT BANKOWY - pewna suma pieniędzy lub innych wartości powierzona na przechowanie bankowi.

DEPOZYT A’VISTA - głównie pieniądz transakcyjny gromadzony na rachunkach bieżących i pomocniczych. Ich właściciele mogą dysponować pieniędzmi w każdej chwili. Za depozyty a'vista banki oferują stosunkowo niską lub zerową stopę procentową.

POŻYCZKA – kwota pożyczona przez przedsiębiorstwo lub osobę, spłacana zgodnie z ustalonym harmonogramem i uzgodnioną stopą procentową, zazwyczaj w regularnych ratach przez okres kilku lat. Kwota kapitału pożyczkowego może być czasami spłacona jednorakowo.

RACHUNEK BIEŻĄCY – rachunek bankowy, z którego środki można podejmować w każdej chwili, lecz zazwyczaj nie przynoszący dochodów odsetkowych. Najpowszechniejszy typ rachunku bankowego.

CESJA - przelanie praw wynikających z danej umowy na osobę trzecią

CESJA WIERZYTELNOŚCI - sprzedaż przez leasingodawcę praw do otrzymywania w przyszłości czynszu leasingowego. W innym znaczeniu - sposób zabezpieczania zobowiązań przez cesję własnych wierzytelności.

ODSETKI - cena, która jest wypłacana wierzycielowi (klientowi banku) przez dłużnika (bank) w zamian za udostępnienie na uzgodniony okres czasu określonej ilości pieniędzy. Odsetki są dla banku kosztem pozyskania obcych kapitałów (np. depozytów bankowych) przez zaciągnięcie zobowiązań, bądź też przychodem wynikającym z udostępnienia przez bank kapitałów (np. kredytów), powodującym powstanie należności.

RACHUNEK OSZCZĘDNOŚCIOWO-ROZLICZENIOWY (ROR) - rodzaj rachunku oszczędnościowego, nazywany także kontem osobistym. Banki prowadzą te rachunki dla osób fizycznych, które zobowiązują się do przekazywania na ten rachunek swoich stałych przychodów pochodzących z wynagrodzeń, rent i emerytur itp. (nie we wszystkich bankach jest to wymagane). Rachunek ten pełni funkcje: oszczędnościowo-lokacyjną (gromadzenie wkładów), rozliczeniową (realizacja stałych zleceń płatniczych np. opłaty za telefon, mieszkanie) z wyjątkiem rozliczeń z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, kredytową (korzystanie z kredytu albo debetu w rachunku).

RACHUNEK OSZCZĘDNOŚCIOWY – rachunek, od którego instytucja finansowa wypłaca odsetki

RACHUNEK NOSTRO – rachunek, który bank prowadzi u swego korespondenta w innym kraju

RACHUNEK VOSTRO – rachunek prowadzony w lokalnym banku na rzecz banku zagranicznego

REZERWY BANKOWE – pieniądze, które bank ma do dyspozycji w celu zaspokojenia żądań deponentów

WEKSEL - dokument zobowiązujący wystawcę (weksel własny) lub wskazaną przez niego osobę (weksel ciągniony zwany trasowanym) do bezwarunkowego zapłacenia określonej kwoty pieniężnej w oznaczonym terminie.

WEKSEL IN BLANCO - inaczej weksel czysty, bez wpisanej daty realizacji zobowiązania i wysokości sumy wekslowej. Najczęściej załączona jest do niego deklaracja wekslowa.

WEKSEL WŁASNY (SOLA) - dokument, w którym wystawca zobowiązuje się do bezwarunkowego zapłacenia określonej kwoty pieniężnej w oznaczonym terminie osobie wymienionej na wekslu

INKASO - egzekwowanie roszczeń, także sam dokument, który jest egzekwowany, np. weksel. Wyróżniamy następujące rodzaje inkasa: inkaso akceptacyjne, inkaso dokumentowe, inkaso eksportowe, inkaso finansowe, inkaso gotówkowe, inkaso gwarantowane, inkaso importowe, inkaso kasowe, inkaso proste.

DEBET - przekroczenie stanu środków pieniężnych na rachunku bankowym.

ZDOLNOŚĆ KREDYTOWA  - zdolność do spłaty zaciągniętego kredytu w wysokości i terminach ustalonych w umowie